Plots valt alles uit: de verlichting, de koelkast, de wifi. Een stroomstoring in huis is vervelend en soms verontrustend, maar in veel gevallen is de oorzaak met een paar simpele stappen te achterhalen. Het allerbelangrijkste is om eerst vast te stellen of het probleem in uw eigen woning zit of in het stroomnet van de buurt. In dit artikel vindt u een helder stappenplan, zodat u kalm en veilig handelt.

Stap 1: zit de hele buurt zonder stroom?

Begin altijd hier, want dit bepaalt alles. Kijk uit het raam of de straatverlichting brandt en of er bij de buren licht is. Belt u of stuur een appje: zitten zij ook zonder stroom?

Is dat het geval, dan ligt de storing niet bij u, maar in het net van de netbeheerder. In Amsterdam is dat Liander. U hoeft dan niets aan uw eigen installatie te doen; het wachten is op herstel door de netbeheerder.

Brandt het licht bij de buren wel gewoon, dan zit het probleem binnen uw eigen woning. Ga in dat geval door naar stap 3.

Een handige extra controle: zien de stoplichten in de buurt of de verlichting in nabijgelegen winkels er ook donker uit? Valt dat allemaal uit, dan is er duidelijk sprake van een grotere netstoring en heeft het geen zin om uw eigen meterkast te onderzoeken. Het wachten is dan op Liander.

Stap 2: een storing bij Liander? Zo handelt u

Ligt de storing in het net, dan kunt u dit doen:

Raadpleeg de online storingskaart van Liander; daar staat of er een bekende storing in uw wijk is en hoe lang die naar verwachting duurt.
Is uw storing nog niet bekend, bel dan het landelijke storingsnummer 0800-9009. Dit nummer is gratis en dag en nacht bereikbaar.
Zet gevoelige apparatuur uit of haal de stekker eruit, zodat een eventuele spanningspiek bij het terugkeren van de stroom geen schade veroorzaakt.

Een elektricien kan een storing in het openbare net niet verhelpen — dat is en blijft het werk van de netbeheerder. Bel dus eerst Liander voordat u iemand anders inschakelt.

Stap 3: naar de meterkast

Zit alleen úw woning zonder stroom, dan ligt de oorzaak vrijwel zeker in de meterkast. Pak een zaklamp (of gebruik uw telefoon) en bekijk rustig de schakelaars. Werk van groot naar klein.

De hoofdschakelaar

Bovenaan zit meestal de hoofdschakelaar, die de hele woning in- en uitschakelt. Staat die in de uit-stand, zet hem dan voorzichtig weer omhoog. Springt hij meteen weer terug, dan is er een groter probleem en kunt u beter een elektricien bellen.

De aardlekschakelaar

De aardlekschakelaar beschermt u tegen lekstromen en daarmee tegen elektrocutie. Slaat deze af, dan valt vaak de hele woning (of een groot deel ervan) uit. U herkent hem aan de testknop, meestal gemarkeerd met een T.

De groepen (installatieautomaten)

De kleinere schakelaars zijn de installatieautomaten, die elk een groep beveiligen. Slaat er één af, dan valt alleen dat deel van de woning uit — bijvoorbeeld de keuken of de slaapkamers. Een afgeslagen automaat herkent u aan een hendeltje dat omlaag staat.

Stap 4: hele woning of slechts een deel?

Het verschil vertelt u veel over de oorzaak.

Valt de hele woning uit, dan is meestal de hoofdschakelaar of de aardlekschakelaar afgeslagen. Een afgeslagen aardlekschakelaar wijst op een lekstroom ergens in uw installatie. Hoe u die zelf opspoort, leest u uitgebreid in waarom uw aardlekschakelaar steeds afslaat.

Valt slechts een deel uit, dan is één groep overbelast of is er kortsluiting op die groep. Vaak gebeurt dit als u te veel zware apparaten tegelijk gebruikt. Meer hierover staat in ons artikel over een installatieautomaat die steeds uitslaat.

Stap 5: probeer de oorzaak te isoleren

Slaat een aardlekschakelaar of automaat steeds af, dan kunt u systematisch zoeken welke groep of welk apparaat de boosdoener is:

Zet alle groepen uit en de afgeslagen schakelaar weer omhoog.
Zet de groepen één voor één weer aan.
Slaat de schakelaar af zodra u een bepaalde groep aanzet, dan zit het probleem op die groep.
Haal de stekkers van de apparaten op die groep eruit en sluit ze één voor één weer aan tot de storing terugkeert. Het laatste apparaat is meestal de oorzaak.

Vaak blijkt het een defect apparaat te zijn dat u kunt laten repareren of vervangen.

Waarom valt de stroom eigenlijk uit?

Het helpt om te begrijpen waarom een schakelaar afslaat, want dat vertelt u of het om een onschuldige piek of een echt probleem gaat. Grofweg zijn er drie oorzaken.

Bij overbelasting trekt u meer stroom dan de groep aankan, bijvoorbeeld door een waterkoker, magnetron en föhn tegelijk op dezelfde groep. De installatieautomaat slaat dan af om de leiding te beschermen tegen oververhitting. Dat is geen defect, maar een teken dat u de belasting beter moet verdelen of dat de woning te weinig groepen heeft.

Bij kortsluiting maken een stroomdraad en de nuldraad ongewild direct contact, waardoor er kortstondig een zeer hoge stroom loopt. De automaat schakelt dan razendsnel uit. Dit wijst vaak op een defect apparaat of een beschadigde kabel.

Bij een lekstroom lekt er stroom weg naar de aarde, bijvoorbeeld via een defect apparaat, vocht of een beschadigde isolatie. Dan reageert de aardlekschakelaar. In oude Amsterdamse panden is vocht een bekende boosdoener, zeker na een lekkage of bij aanhoudende regen.

Een storingslamp en wat u in huis hebt liggen

Een kleine voorbereiding maakt een stroomstoring veel minder vervelend. Leg een werkende zaklamp op een vaste plek, zodat u in het donker altijd snel bij de meterkast kunt. Weet ook waar uw meterkast zit en welke groep bij welke ruimte hoort — veel meterkasten hebben een lijst op de binnenkant van het deurtje, maar die is lang niet altijd ingevuld.

Het loont de moeite die lijst een keer compleet te maken. Slaat er ooit een groep af, dan ziet u in één oogopslag of het bijvoorbeeld de keuken of de slaapkamers betreft, en kunt u gerichter zoeken.

Veelvoorkomende oorzaken per ruimte

Het kan helpen om te weten waar in huis stroomstoringen vaak ontstaan, zodat u sneller de juiste groep en het juiste apparaat op het spoor bent.

De keuken is veruit de grootste boosdoener. Hier staan de zwaarste apparaten: de oven, de inductiekookplaat, de vaatwasser, de waterkoker en de magnetron. Worden er te veel tegelijk gebruikt, dan raakt de groep overbelast. Een defecte vaatwasser of waterkoker veroorzaakt bovendien vaak een lekstroom waardoor de aardlekschakelaar afslaat.

De badkamer en wasruimte vormen een tweede risicogebied, doordat water en elektriciteit hier dicht bij elkaar komen. Een wasmachine of droger met een inwendig defect, of vocht in een stopcontact, leidt regelmatig tot een afslaande aardlekschakelaar. In oude Amsterdamse benedenwoningen speelt vocht hierbij een extra rol.

Bij buitenverlichting en buitenstopcontacten kruipt regenwater na verloop van tijd in de aansluiting, met een lekstroom als gevolg. Slaat de stroom vooral af bij nat weer, kijk dan eerst hier.

Door per ruimte na te gaan wat er recent veranderd is — een nieuw apparaat, een lekkage, vocht — komt u vaak verrassend snel bij de oorzaak uit.

Wat u absoluut niet moet doen

Zet de aardlekschakelaar nooit vast en probeer hem niet te overbruggen. Het is verleidelijk als hij telkens afslaat, maar u schakelt daarmee precies de bescherming uit die u tegen een dodelijke schok behoedt.

Negeer ook geen waarschuwingssignalen: een brandlucht, een schroeilucht, tikkende geluiden, vonken of warme stopcontacten zijn redenen om de betreffende groep uit te laten en direct hulp in te schakelen. Werk verder nooit aan de installatie met natte handen of in een vochtige ruimte.

Stroomstoring en uw apparaten

Een onverwachte stroomuitval kan vervelende gevolgen hebben buiten het ongemak van het donker. Houd rekening met het volgende.

De koelkast en vriezer blijven bij een korte storing meestal koud genoeg, mits u de deur dicht houdt. Duurt de storing langer dan een paar uur, controleer dan na herstel of diepvriesproducten niet ontdooid zijn geweest. Open de vriezer in de tussentijd zo min mogelijk.

Gevoelige elektronica zoals computers, de cv-ketel en de wifi-router kan last hebben van een spanningspiek op het moment dat de stroom terugkeert. Bij een langere storing is het verstandig om de stekkers van dure apparatuur er even uit te halen en die pas weer aan te sluiten als de stroom stabiel terug is.

Klokken en instellingen van apparaten kunnen na een storing op nul staan. Dat is onschuldig, maar denk eraan de cv-thermostaat en eventuele tijdschakelaars opnieuw in te stellen.

Komt de stroom na een netstoring terug maar valt direct daarna uw eigen aardlekschakelaar uit, dan kan de piek een sluimerend probleem hebben blootgelegd. In dat geval volgt u alsnog het stappenplan uit de meterkast.

Een storing in een appartementencomplex of bovenwoning

In Amsterdam woont een groot deel van de mensen in een gestapelde woning: een boven- of benedenwoning, of een appartement in een complex met een gezamenlijke meterkast in de hal. Dat maakt het soms lastiger om te bepalen waar een storing vandaan komt. Valt alleen uw woning uit, maar deelt u de hoofdaansluiting met buren, dan kan de oorzaak ook in de gemeenschappelijke installatie liggen.

Heeft uw woning een eigen meterkast met een eigen aansluiting, dan volgt u gewoon het stappenplan hierboven. Zit de hoofdmeter echter in een gedeelde ruimte, kijk dan eerst of u daar wel bij mag en mag schakelen. In veel complexen is de algemene installatie het beheer van de Vereniging van Eigenaren of de verhuurder. Een storing in dat gedeelte meldt u bij de VvE-beheerder of verhuurder, niet bij Liander. Twijfelt u, neem dan eerst contact op met uw buren en de beheerder voordat u zelf aan een gedeelde kast gaat sleutelen.

Hoe voorkomt u stroomstoringen in de toekomst?

Veel storingen zijn geen toeval, maar het gevolg van een installatie die te krap of verouderd is voor het hedendaagse gebruik. Slaat er regelmatig een groep af zodra u meerdere zware apparaten tegelijk aanzet, dan heeft uw woning waarschijnlijk te weinig groepen. Het bijplaatsen van een of twee extra groepen verdeelt de belasting en maakt herhaalde storingen vrijwel verleden tijd.

Laat bij een ouder pand de installatie eens nakijken. Verouderde bedrading, een ontbrekende of versleten aardlekschakelaar en aangetaste isolatie door vocht zijn in Amsterdamse vooroorlogse woningen bekende oorzaken van terugkerende storingen. Een eenvoudige controle van de meterkast brengt zulke zwakke plekken aan het licht voordat ze tot uitval leiden. Komt u erachter dat een hele groep telkens uitvalt zonder duidelijke aanleiding, laat dat dan opsporen in plaats van iedere keer opnieuw de schakelaar omhoog te zetten — een terugkerende storing is bijna altijd een signaal van een onderliggend probleem dat aandacht verdient.

Wanneer een elektricien inschakelen

Schakel een spoed-elektricien in als de storing aantoonbaar in uw eigen woning zit en u die niet zelf kunt verhelpen: als een schakelaar meteen weer afslaat, als u de oorzaak niet vindt, of als er een brandlucht of warme onderdelen zijn. In die gevallen is snel handelen verstandig.

Onze storingsdienst helpt u snel, ook in het Centrum met zijn oude panden waar verouderde bedrading vaker een rol speelt. Ligt de storing daarentegen bij Liander, bel dan eerst de netbeheerder — een elektricien kan een netstoring niet oplossen.

Conclusie

Bij een stroomstoring in huis is de eerste vraag altijd: zit de hele buurt zonder stroom of alleen ik? Ligt het bij de buurt, dan is het een zaak voor Liander. Zit alleen uw woning zonder stroom, ga dan rustig de meterkast langs en probeer de oorzaak te isoleren. Zet daarbij nooit een aardlekschakelaar vast en negeer geen brandlucht.

Komt u er niet uit of vertrouwt u het niet? Neem contact op met onze storingsdienst, dan zorgen wij dat u snel en veilig weer stroom heeft.

Stroomstoring in huis: wat te doen?